“Uống rượu hại gan” là điều hầu như ai cũng biết. Nhưng ít người nhận ra rằng, có một loại đồ uống còn nguy hiểm hơn rượu ở chỗ… rất dễ bị xem nhẹ.
Đó chính là các loại đồ uống ngọt.
Nhiều người uống trà sữa, nước ngọt, nước trái cây đóng chai mỗi ngày mà không hề nghĩ rằng, chỉ một cốc nhỏ cũng có thể âm thầm gây tổn thương gan và làm tăng nguy cơ tu vong do bệnh gan mạn tính.
Mới đây, tháng 12/2025, Đại học Harvard và Đại học Yale (Mỹ) công bố nghiên cứu trên tạp chí Nature Food, theo dõi gần 174.000 người trưởng thành trong suốt 9 năm. Kết quả cho thấy, dù là đồ uống có đường hay các loại được dán nhãn “không đường”, “zero calo” sử dụng chất tạo ngọt nhân tạo, chỉ cần uống mỗi ngày khoảng 250ml cũng đã đủ để làm tăng nguy cơ tổn thương gan.
Cụ thể, với đồ uống có đường, tiêu thụ 250ml mỗi ngày làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ khoảng 10%, xơ gan tăng 21%, bệnh gan nặng tăng 18% và nguy cơ tu vong do bệnh gan mạn tính tăng tới 37%. Đáng chú ý, nhóm đồ uống dùng chất tạo ngọt nhân tạo thậm chí còn cho thấy nguy cơ tu vong do bệnh gan mạn tăng tới 41%.
Vì sao đồ uống ngọt lại hại gan?
Các nhà nghiên cứu phát hiện, ở những người thường xuyên uống đồ uống ngọt, hàng trăm loại protein trong máu bị rối loạn. Những protein này liên quan trực tiếp đến phản ứng viêm, tiêu hóa và chuyển hóa chất béo. Khi tình trạng mất cân bằng kéo dài, gan trở thành “điểm nóng” chịu tổn thương đầu tiên.
Tin tích cực là, nếu thay thế đồ uống ngọt bằng nước lọc, trà hoặc cà phê không đường, nguy cơ tu vong do bệnh gan mạn tính có thể giảm tới 34%.
Không chỉ hại gan, đồ uống ngọt còn làm tăng nguy cơ ung thư
Tác hại của đồ uống ngọt không dừng lại ở gan. Nhiều nghiên cứu cho thấy chúng còn góp phần làm gia tăng nguy cơ của nhiều loại ung thư.
Một nghiên cứu theo dõi trong 24 năm cho thấy, phụ nữ uống từ hai ly đồ uống ngọt mỗi ngày trở lên có nguy cơ ung thư đại trực tràng khởi phát sớm cao hơn 1,18 lần. Nếu thói quen này bắt đầu từ tuổi thiếu niên, nguy cơ có thể tăng vọt lên hơn 2 lần.
Theo Tạp chí Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ, những người uống ít nhất một khẩu phần đồ uống có đường mỗi ngày có nguy cơ ung thư gan cao hơn tới 85% so với người chỉ uống tối đa ba lần mỗi tháng.
Nghiên cứu đăng trên British Medical Journal với hơn 100.000 người tham gia cũng cho thấy, mỗi 100 ml đồ uống có đường tiêu thụ mỗi ngày làm tăng nguy cơ ung thư nói chung 18% và ung thư vú 22%, kể cả với nước trái cây nguyên chất.
Đáng lo hơn, những người uống từ một ly đồ uống ngọt khoảng 240 ml mỗi ngày trở lên có nguy cơ ung thư khoang miệng cao gấp gần 5 lần.
Trước khi uống đồ ngọt, hãy chú ý hai điều này
Thứ nhất là đọc kỹ bảng thành phần. Nếu trong những dòng đầu tiên xuất hiện các tên như đường mía, fructose, glucose, mật ong, nước ép cô đặc hay siro bắp, điều đó cho thấy hàm lượng đường rất cao và nên hạn chế.
Thứ hai là kiểm soát lượng đường mỗi ngày. Khuyến nghị cho người trưởng thành là không quá 50 gram đường bổ sung mỗi ngày, tốt nhất dưới 25 gram. Một chai nước ngọt 500 ml thường chứa khoảng 53 gram đường, chỉ uống nửa chai đã gần chạm ngưỡng tối đa.
Đồ uống tốt nhất cho sức khỏe vẫn là nước lọc
Nước đun sôi để nguội giúp duy trì hoạt động của cơ thể, hỗ trợ chuyển hóa và không chứa bất kỳ chất phụ gia nào. Trà, sữa và cà phê không đường có thể dùng như lựa chọn bổ sung lành mạnh, trong khi đồ uống ngọt nên được xếp vào nhóm cần hạn chế nghiêm ngặt.
Một vài lưu ý nhỏ khi uống nước: nên uống đều trong ngày, đừng chờ đến khi khát; có thể duy trì thói quen một cốc nước sau khi thức dậy, trước bữa ăn và trước khi đi ngủ khoảng một giờ. Nhiệt độ nước khoảng 35-40 độ C, gần với thân nhiệt, sẽ ít gây kích thích đường tiêu hóa. Uống từng ngụm nhỏ, chậm rãi giúp cơ thể hấp thu tốt hơn và tránh gây áp lực cho tim.
Nhiều khi, gan không “kêu cứu” bằng triệu chứng rõ ràng. Những gì chúng ta uống mỗi ngày, tưởng như vô hại, lại chính là yếu tố âm thầm quyết định sức khỏe lâu dài.
Nguồn và ảnh: Sohu
NGUỒN Thanh niên Việt
